طراحی روشنایی یا نورپردازی استفاده آگاهانه از نور برای رسیدن به اثری زیباشناسی است و نورپردازي امروزه به عنوان یک عامل مهم در طراحی خانه هوشمند و کلیه ی ساختمان های تجاری، مسکونی و تفریحی اهمیت دارد. بی شک حس بینایی یکی از مهمترین حواس انسان می باشد و نور، اولین شرط برای هر نوع ادراک بینایی است.

در دنیای امروز اکثر مردم بیشتر وقت خود را در داخل اماکن و ساختمان های سربسته ای می گذرانند که حتی در طول روز نیز با نور مصنوعی چراغ ها، روشن می گردند. از طرفی با توسعه، پیشرفت و صنعتی شدن جوامع و نیازهای به وجود آمده، فعالیت انسان ها به امری شبانه روزی تبدیل گشته که تامین روشنایی در جهت انجام کارها مساله ای اجتناب ناپذیر است.
از آنجایی که سیستم بینایی انسان ها بیشترین تطابق را با نور خورشید دارد، لازم است که در طراحی سیستم های روشنایی مصنوعی، بیشترین انطباق با نور روز در نظر گرفته شود.

طراحی روشنایی خانه هوشمند
طراحی روشنایی به عنوان یک عمل فیزیکی در محیط زندگی، کار  و خانه مطرح می باشد که در صورت فراهم نبودن کیفیت و کمیت مناسب آن می تواند به عاملی برای پیدایش برخی عوارض یا اختلالات بینایی، جسمی، روحی و یا حوادث در محیط کاری مبدل گردد.
در تامین روشنایی در طی روز می توان از نور خورشید که دارای طیف کاملی بوده و سازگاری مناسبی با سیستم بینایی انسان ها از لحاظ فیزیولوژیکی و روانی دارد استفاده کرد. اما در کنار بهره مندی از نور روز می توان از نور الکتریکی یا ترکیبی از هر دو آنها بهره گرفت.

برخی از اهداف اصلی طراحی روشنایی
– کمک و تسهیل در انجام کار
– ایجاد یک محیط مناسب برای فرد
– کاهش حوادث احتمالی در محیط کار
– از بین بردن عوارض و استرس های روانی
– کاهش بیماری یا ناراحتی های چشمی
– افزایش بهره وری
– نور مطلوب برای ارائه ی کالا و محصولات

فرایند طراحی روشنایی و نورپردازی:

  • فرآیند نورپردازی با درک کامل سیستم بینایی انسان آغاز می‌شود، هرچه کیفیت اطلاعات داده‌ شده به مغز بالاتر باشد، مغز بهتر محیط اطراف خود را تفسیر می‌کند. به‌عبارت‌دیگر هر چیزی که بهتر دیده شود تجزیه‌ و تحلیل بهتری روی آن‌ها انجام می‌گیرد.
  • دقت به اثرات غیر دیداری نورها و استفاده درست از نورهای مصنوعی. این  فرآیند با شناخت اثرات نور بر روی موجودات زنده امکان‌پذیر است. برای مثال دقت کنید که  نور استفاده ‌شده باعث جلوگیری از رشد درختان و گیاهان موجود در محیط نشود
  • ایجاد و تحریک احساسات فردی، این موضوع یک مسئله زیبا و مهم است. در بعضی از محیط‌ها موسیقی در پس‌زمینه انتخاب می‌شود. اگر این موسیقی وروشنایی به‌درستی ترکیب شوند، محیطی بسیار تحریک ‌پذیر و احساسی ساخته می‌شود. (اگر به نورپردازی درست کنسرت‌های معروف دقت کنید این مهم را متوجه می‌شوید)
  • با استفاده از طراحی روشنایی در خانه هوشمند خود می توانید، جلوه ای مدرن به خانه ی خود ببخشید.

طراحی روشنایی خانه هوشمند

طراحی روشنایی تنها مختص به نمای ساختمان نیست، بلکه روشنایی در همه ی قسمت های ساختمان عنصری کاربردی است. همانطور که می دانیم، نماي خارجي ساختمان بخش بسيار مهمي از طراحي است چراكه تمام آنچه در نيمي از زمان شبانه روز يعني شب ها ديده مي شود وابسته به نحوه نورپردازي و طراحی روشنایی ساختمان است. حس پويايي، زنده بودن و زيبايي ساختمان ها در شب به وسيله نورپردازي ساختمان به وجود مي آيد، در نورپردازي نماي ساختمان اصلا لازم نيست تمام نماي خارجي ساختمان را روشن كرد. بلكه بايد تنها بر روي نقاط مهمي از نما تاكيد نمود. به عبارت بهتر نبايد با نورهاي مختلف پديده شلوغي يا آلودگي نوري ايجاد شود بلكه بايد با منابع ملايم و مناسب يك منظره زيبا از نماي خارجي ساختمان در شب ايجاد نمود.

براي نورپردازي نماي خارجي يك ساختمان ابتدا بايد احجام، نوع كاربري و فرم يك ساختمان مورد توجه قرار گيرد. سپس بايد براي نوع نورها، شدت و جهت انتشار آن ها تصميم گرفته شود. با انتخاب مناسب منابع نوري و همچنين جاي گذاري صحيح آن ها در نماي خارجي ساختمان مي توان منظره و ديد زيبايي از نماي خارجي ساختمان در شب ايجاد كرد. رنگ نور نيز بايد متناسب با رنگ مصالح باشد. در نماي ساختمان بايد با دقت زيادي نورها را استفاده كرد و آن ها را در جاي مناسبي نصب كرد چرا كه نحوه نورپردازي نماي خارجي ساختمان ارتباط مستقيمي با زيبايي ساختمان دارد.

طراحی مناسب نمای ساختمان رکن اساسی ارزش آفرینی برای آن است.اما شب هنگام و در زمان تاریکی، نمای ساختمان قابل رویت نیست و اینجاست که نورپردازی و روشنایی نما جایگاه خود را مشخص می سازد. ایجاد جذابیت همیشگی برای یک ساختمان بدون نورپردازی قابل تصور نیست.

اولین قدم در نورپردازی اصولی هر پروژه ای طراحی مناسب آنست که این مهم توسط مهندسین برق و معماری متخصص در این زمینه صورت میگیرد. تیم طراحی پس از اطلاع از نقطه نظرات کارفرما و امکان سنجی پروژه کار طراحی را انجام داده و برای ارائه به کارفرما ، توسط مسئول تصویر سازی بصورت دو بعدی یا سه بعدی ،تصویر نورپردازی شده ساختمان تهیه شده و در صورت لزوم از آن انیمشن سه بعدی با استفاده از نرم افزار ۳Dstudio  تهیه خواهد شد.

روشنایی اتوماتیک1 خانه هوشمند

طراحی نورپردازی

در نماهایی با تقسیمات افقی استفاده از نورهای تابشی مسطح (flood light) باعث ایجاد سایه های مشخص در نما می شود. خطوط افقی سازه با سایه های ایجاد شده تقویت شده و قرار دادن منابع روشنایی در نزدیکی نما باعث تقویت طبیعت سه بعدی نما می شود. سایه های ایجاد شده می تواند با دور کردن پروژکتورها از نما کوچکتر شود. زاویه ی تند نور نسبت به نما باعث ایجاد سایه های بزرگتر در طبقات بالاتر می شود. به عنوان مثال این نوع روشنایی برای نورپردازی نمای رومی مناسب نیست. و باعث ایجاد سایه روشن های ناخواسته در نما می شود.

نور تابشی باعث ایجاد روشنایی یک دست روی نما می شود. یک خط نوری در لبه ی بالایی ساختمان باعث جدا شدن آن از تاریکی آسمان شب می شود که معمولا از نئون فلکسی برای این کار استفاده می شود . تاباندن نور از فاصله ی دورتر باعث مسطح جلوه دادن نما و کمتر دیده شدن اختلاف سطوح می شود سطوح بزرگ و مسطح در نمای ساختمان را می توان با ایجاد پترن های نوری یا تصاویر پوشاند.